Arangkada for May 14, 2007

       KAKABOS UG KAIKOG

 

       Sakto si Msgr. Achiles Dakay.  Sa KBP Forum sa bisperas sa eleksiyon, ang media liaison officer sa Artsidyosesis sa Sugbo, niawhag sa tanang hingtungdan sa paghunong pagdakdak sa tanang kahiwian ug pagpanikas sa piniliay ngadto sa mga kabos.  "Inay moingon ta nga way mangulipon kon way magpaulipon," nisugyot si Dakay, "nganong di man ta moingon nga way ulipon kon way mangulipon."

        Sayon tinuod kaayo ang pagtulisok sa mga kabos ug mga burong, nga maoy kinabag-an sa mga botante, tungod sa ilang kahiktin og panglantaw, kapakyas pagkuwenta nga ang pipila ka pesos nga gisuburno sa mga politiko wa ra sa kumingking sa ilang kalisod ug pag-antos inig pamawi na sa makalingkod nga mga opisyal sa kagamhanan sa makalilisang nilang gasto sa piniliay.

-o0o-

        Ang tulo ka takna nga tulomanon, nga gisibya sa mga sibyaanan nga sakop sa KBP Cebu Chapter ug nanukad sa Archbishop's Palace, gitambongan sab sa kadagkoan sa militar ug kapolisan nga nipadayag og nagkalainlaing panglantaw sa padayong pagpaggamit sa mga kabos sa mapahimuslanong mga kandidato:

·         Si Heneral Ronald Roderos, luyuluyong hepe sa PRO 7, niingon nga tungod sa labihang katimawa ang mga botante mokapyot bisan sa sundang sa pamasin nga mahaw-as gikan sa pait nilang kahimtang;

·         Si Koronel Anthony Obenza, tigpamaba sa PRO 7, niingon nga gawas sa kakabos ang kinabag-an sa mga botante nakapili sa sayop nga mga kandidato tungod sa kaikog ug buta nga pagsunudsunod sa mga lider nga nautangan nila og kabubut-on; ug

·         Si Koronel Jefferson Omandam, tigpamaba sa Central Command, nga linghod pa gyod ang panabot sa mga Pilipino kon itandi sa mas abanteng mga demokrasya sa ubang bahin sa kalibotan.

-o0o-

        Ang KBP Cebu Chapter nga gipangulohan ni Chairman Edward Abad usa lang sa daghang nagpakabanang kahugpongan dinhi sa Sugbo ug ubang bahin sa nasud nga determinadong naningkamot pagpahinumdom sa mga botante sa kamahinungdanon sa eleksiyon sa Mayo 14 pagtapos sa ilang pag-antos ug pagsugod pag-umol sa mas sanag nga kaugmaon.

        Si Msgr. Dakay niingon nga ang Simbahang Katoliko wa magpabaya sa paggiya sa mga botante.  Apan di nila mapitol ang kagawasan sa mga botante pagpaminaw o pagsalikway sa awhag ni Arsobispo Ricardo Kardinal Vidal pagsalikway sa mga kandidato nga nagpaluyo sa mga vigilantes, Sugbuak ug mga balaudnong anti-life.

-o0o-

        Ang sangpotanan sa eleksiyon maoy mopatigbabaw sa tinuod nga pagbuot sa katawhan.  Bisan namantsahan sa panghaylo, panghudlat ug pamakak sa mga politiko, ang tingog sa katawhan angayng tahuron ug ipatigbabaw.

        Kon ipabilin nila sa gahom ang mga kawatan ug mga tikasan, gusto sa katawhan nga lugwayan pang ilang kalbaryo.  Kon mohukom sila pagpalayas sa mga nitampok sa bukubuko sa kinabag-an, hinaot nga tahuron ug dawaton sab sa mga mapahimuslanon ang pag-abot na sa ilang adlaw sa panudya.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 13, 2007

       KATUNGOD SA DI PAGBOTAR

 

       Di kong kabotar karong eleksiyona.  Maong di ko magtagad paglista sa mga kandidato nga akong pilion.  Di ko maghasol pagplano unsang orasa ko nga moadto sa presinto aron pagtuman sa akong katungod ug katungdanan sa pagpili.  Kataposan kong nakabotar niadtong 1984.  Wa ko marehistro.  Di tungod sa pagpabaya.  Kon dili tungod kay nawad-an na kog salig sa sistema sa piniliay.

Nagpabilin kong kumbinsido nga bisan unsay mahitabo karong eleksiyona, human sa nagbaha nga mga saad ug panumpa sa kausaban sa tulo ka buwan nga kampanya, magpadayon ang nangalisbong eskandalo—ang katawhan, nga ang kinabag-an maglugos pagkaon, pagpatambal ug pag-eskuyla, dumalahon sa mga politiko nga ang kinabag-an mga bilyonaryo ug mga milyonaryo.

-o0o-

        Wa ko mag-inusara.  Nakaseguro kong dunay pipila nga nagbasa ini nga susama og baruganan.  Busa di ako rang usa ang maigo sa tulisok nga ang katawhan nga wa na manginlabot apil sa mabasol sa pait nga kahimtang sa atong nasud.  Ug di ako rang usa ang manalipod nga ang di pagbotar usa ka lehitimong paagi sa pagprotesta sa pagkahimo sa mga piniliay nga kahimanan sa pagbugalbugal, inay pagpatigbabaw, sa kabubut-on sa mga botante.

        Kon di eleksiyon, ganahan ba diay kog rebolusyon?  Di sab.  Padayon kong nangandoy nga atong maangkon ang usa ka malinawon apan matinud-anong kausaban.  Nga di mahitabong maggikan sa mga eleksiyon kon ang mga lagda pabilin nga magsilbing garantiya nga ang mga dato ug ang mga gamhanan, ginamit ang ngan sa makaluluoyng mga kabos ug mga timawa, mopasamot lang pagpalig-on sa ilang pagkontrolar sa gahom.

-o0o-

Apan mokumpisal ko nga nahasol ko sa mga sugyot nga mas mapadali ang kausaban nga akong gidamgo, nga mahibalik ang tinuorayng diwa sa piniliay, kon aktibo kong manginlabot, inay mangiyugpos ug mopalayo.  Wa ko mangiyugpos.  Padayon kong nakigbisog alang sa kausaban.  Pinaagi sa akong tulomanon sa radyo.  Pinaagi ning akong lindog.  Di lang gyod kong kakita sa akong kaugalingon nga mangampanya og kausaban pinaagi sa piniliay.

Ang wa pagkarehistro nakaluwas nako gikan sa mga nanghaylo pagpadagan nako sa nagkalainlaing katungdanan.  Bisan narehistro pa, ako gihapon silang balibaran.  Labing dako nakong kahadlok mao nga kon di ko malamoy sa nangalisbong sistema, patyon ko sa mga nakapahimus sa sistema sa unang adlaw pa lang nako sa katungdanan.

-o0o-

Sa di pa ka moingon nga inamaw ning ako, pahibaw-on tika nga duha sa labing dagko og gimbuhaton karong eleksiyona, sama nako, di sang kabotar:

·         Nasuwat na nako nga si Cebu Provincial Election Supervisor Lionel Marco Castillano nihunong pagbotar kay alang niya ang nangaging mga piniliay gidominahan sa mga politikong di takos sa mga katungdanan nga ilang nadag-an; ug

·         Si PRO 7 Director Silverio Alarcio di hinuon aktibista, di siyang kabotar kay di kapauli sa iyang lalawigan sa Pangasinan.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 12, 2007

        NANGUTANA LANG

 

        Karong napakita nang Crisologo Saavedra ang labing bag-ong dokumento nga iyang nakuha gikan sa kasaligang mga tinubdan sa Kapitolyo, nga nagtumbok nga dunay dugang P261 milyones nga naggasto sa pagtukod sa Cebu International Convention Center (CICC), mahimo bang tubagon ni Gobernador Gwen Garcia ang mosunod nga mga pangutana sa nagpakabana nga Sugbuanong mga magbubuhis?:

·         Tinuod bang nagsuwat si Willy Te, bise presidente sa WT Construction,  ngadtong Garcia niadtong Pebrero 21 ning tuiga nga naningil og dugang bayad sa iyang trabaho sa CICC?;

·         Kon tinuod man, gituyo ba ni Garcia pagtago ang P621 milyones o nataligam-an lang tungod sa kataas sa iyang upat ka oras nga diskurso sa Capitol Social Hall nga gawas nga nilapas sa tingpaniudto nitilok pa gyod sa bisan unsang kahigayonan sa mga pangutana gikan sa mga nanambong?; ug

·         Kon di tinuod, giunsa man nila pagpalihok ang CICC nga way electrical ug plumbing works (P85 milyones) ug site development, structural, civil ug architectural works (P176 milyones)?

-o0o-

        Ang P261 milyones nga "final billing" lisod nang  ihapak sa laing proyekto sa Kapitolyo kay nagda na sa apelyido nga "Cebu International Convention Center (CICC), North Reclamation Area, Mandaue City."   Maglisod na sang Kapitolyo pagpatong ini sa burot nang daan nga gahin sa CICC kay nakabungat na si Garcia nga P581 milyones ray kinatibuk-ang gasto sa kontrobersiyal niyang proyekto.   Gikutlo sang Saavedra ang iyang mga tinubdan sa Kapitolyo nga nagkanayon nga gawas nga way kontrata ni subasta ang trabaho sa WT, wa pa gyoy gahin nga bisan usa ka dako gikan sa Cebu Provincial Board.

        May sukaranan bang nitumaw nga mga pagduda nga ang P261 milyones isukip na lang sa dugang gasto sa gitakda nga "reconfiguration" sa CICC karong tuiga?  Kon tinuod man, gibaraw na silang daan ni Saavedra:   Di ni mahimong palutson nga kabahin sa "reconfiguration" kay kining maong mga trabaho (sama sa pagbutang sa mga linya sa tubig ug kuryente) batakan mang mga panginahanglan paghingpit sa CICC.   Kon wa pa ni mahuman sa Disyembre sa niaging tuig, mag-ngiob ug mangalisbo unta ang CICC sa pagsud sa mga pangu sa kanasuran nga nitambong sa East Asean Summit.

-o0o-

        Ang bag-ong kasayuran nga gipaulbo ni Saavedra nakapatumaw sa makahasol nga mga pangutana labot sa kaligdong ni Garcia:

·         Siya ba lang diay magbuot giunsa paggasto ang kuwarta sa mga Sugbuanon sa way pagsubay sa mga gimbut-an sa balaod?;

·         Gipili-pili ba lang diay gihapon ang mga kasayuran nga gihatag ngadto sa mga Sugbuanon bisan human sa iyang pasalig pagbutyag sa hingpit nga kamatuoran mahitungod sa CICC?; ug

·         May gitagoan ba gyod diay siyang mga transaksiyon maong morang naghuramentado nga nanghasi ug nanamastamas sa mga nangahas pagpaningil og subay sa dagkong gasto sa kuwartang di iya?   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 11, 2007

        MASAARONG UGMA

 

        Kon nagdamgo ang mga nanagan sa piniliay karong Lunes nga, sama sa naandan, mailad, malipat, mapalit ug mahudlat nilang mga botante, ug nga ang nagbaha nilang kuwarta ug makalilisang nga makinarya lang gihapoy mopatigbabaw, mas mayo tingaling magdalidali sila pagtimbakuwas.   Aron nga di sila moyaka, mongaab ug magminatay sa makauuwaw nilang kapildehan inig ka Martes.

        Ang kinabag-an sa katawhan nahigmata na.  Nga ang ilang pagpasagad, pagpabaya, pagpailad, pagduko ug pagpaawot sa way pupanaganang paglapas, pagyatak ug pagbuong sa ilang katungod, kaligdong ug kadungganan maoy nakapaalaot sa atong yutang natawhan.   Labaw sa tanan nakaamgo na nga di sila inutil, nga duna silay dakong mahimo pagtarung sa pagduma sa kagamhanan, ug nga takos silang mousab sa laksot nga dagan sa ilang kasaysayan.

-o0o-

        Mas mayo pang mag-itom na lang silang daan kay ang mosunod segurong mapukan ug hingpit nga isalikway sa nagkahiusang pagbarug ug paglihok sa mga lungsoranan nga ilang gilugpitan ug gidaugdaog sa niaging kapid-an na ka katuigan:

·         Mga politikong magpa-upoy-upoy atol sa kampanya apan kon makalingkod na sa katungdanan labihan nang kusoga nga mamanghag sa tumang kahubog sa gahom;

·         Mga politikong kawatan apan maayong magluhud-luhod, ang uban magpatukod gyod gani, sa mga simbahan ug tinuon nga makit-an sa tibuok kalibotan ang iyang kamanggihatagon pagpamisik og mumho sa gipanggutom nga kinabag-an;

·         Mga politikong magpatuong kugihan ug daghang mga proyektong napatuman, bahala na kon sobra sa katunga sa gahin ang gipaburot sa ilang pribadong panudlanan, ug bantay lang ang mga mangahas pagpaningil og subay kay taralon gyod sila labing lagyo nga mga hukmanan; ug

·         Mga politikong tikasan ug mabudhion apan nagpasiugda dayon og lapad nga kampanya paglibog ug pagbuakbuak sa katawhan aron pagtino nga mopilit siya ug magpabiling magtungkawo sa gahom bisan kon wa na saligi ni tahura sa labing daghan.

-o0o-

        Ug ipagawas nang daan ang mga kaldero ug mga trumpa kay magsabasaba ug manayaw na ta kadalanan sa pagsaulog sa tino nang kadaogan sa mosunod:

·         Mga piliunon nga bisan sa ilang kawad-on wa magpahaylo ni magpahudlat sa hakog nga mga hut-ong nga way laing tinguha gawas sa pagpalambo sa talikala sa inhustisya nga ilang gipahamtang sa kakabos ug kaburong sa kinabag-an; ug

·         Mga piliunon nga bisan sa pagbugal-bugal ug panggukod nagpadayon sa ilang mapailubon ug determinadong pagpatin-aw nga ang bugtong makapalingkawas sa katawhan gikan sa kakabos ug inhustisya mao ang ilang hiniusang pag-ilog pagbalik sa gahom pag-umol sa ilang kaugmaon.

-o0o-

        Mao ni akong damgo gabii.  Kinsay nahibawo nga matinuod ni inigmata nako karong Martes?  O bisan kanus-ang buntaga sud ning kinabuhia?   O sa usa ka labing matahom nga kabuntagon nga mamat-an sa umaabot tang kaliwatan?

        Bisag unsaon, di nila masakmit ang atong katungod ug kagawasan sa pagdamgo ug pagpangandoy.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 10, 2007

        PULOS MALAPASON

 

        Haskang daghanang politiko, pipila nila akong mga higala, ang nangreklamo sa among gihimo sa DYAB Radyo Patrol nga paghingan sa tanang lokal ug nasudnong mga piliunon kansang campaign materials gibutang gawas sa common poster areas ug sa mosunod nga mga dapit nga gidili sa Comelec:   Poste sa suga, linya sa kuryente, punoan sa kahoy, simbahan, taytayan ug kadalanan.  May mga nanawag namo nga nanghulga nga ila ming ikiha kay gawas nga among gipakauwawan ang ilang mga ngan, amo pa gyod kunong gisabotahe ang ilang mga kandidatura.

        Wa mi mohunong sa among gihimo.  Ug malipayon kong motaho ninyo nga hangtod karon, pila na lang ka adlaw sa di pang eleksiyon sa Mayo 14, wa pay bisan usa nila nga nitinuod sa ilang hulga.   Ang mas makalipay mao nga way bisan usa sa akong mga paryente, kansang campaign materials among nakit-an nga gipataka lang og pamutang sa Dakbayan sa Talisay, nga nakaako pagpangasaba nako.

-o0o-

        Wa mi mag-awhag sa mga botante sa di pagbotar sa mga kandidato nga naghugaw-hugaw sa atong palibot.  Igo lang ming nagpahibawo sa katawhan kinsa ang mga kandidato nga nakalapas sa mga lagda sa piniliay.   Ug naa ra sa mga pumipili kon saligan ba nilang mga politiko nga wa pa ganing kalingkod sa katungdanan, o mga incumbent nga nanhangyo pa gani og lab-as nga mandato, nangyatak na sa mga balaod nga ilang gisaad nga panalipdan ug ipatigbabaw.

        Mao ni gamay namong tampo sa pagsuway pagpatuman sa mga lagda nga gitumong paghimong ligdong ug makiangayon sa piniliay.  Samtang lisod ang pagmatuod sa pinalitay sa boto, o pagpabaha og kuwarta lapas sa labing dakong kantidad nga gitakda sa Comelec, ang nagpasad nga campaign materials bantang sa tanang hingtungdan.

        Sama nga di maato sa nagpakabana nga mga kahugpongan ang paglaksi sa illegal campaign materials, di sab namo maato pagsuhid ang tanang kalapasan ug paghingan ang tanang malapason.  Nanghinaot lang mi nga ang mga botante mapugwat sa makauuwawng kalapasan ug katabangan sa ilang pagtimbang-timbang kinsay hatagan sa ilang pagsalig karong Lunes.

-o0o-

        Ang masulub-ong balita mao nga sa hapit tanang dakbayan ug kalungsoran nga naduaw sa mga sakop sa DYAB Radyo Patrol hapit tanang kandidato nakalapas sa mga lagda.  Maihap lang sa tudlo ang nakatuman.   Kadudahan pa gani kon matinumanon ba gyod sila o wa lay igong kuwarta nga ikaparang sa nagpasad nga campaign materials sa mas adunahan nilang mga kaatbang.

        Makiangayon ba nga ipasikad sa pagtahud sa mga lagda sa campaign materials ang paghukom sa mga nanagan karong eleksiyona?  O, sama sa naandan, moduko na lang ta og paawot sa mapangahasong sugyot sa way uwaw nga mga politiko nga, kay naglisod man sila sa pagtuman, ipabasura na lang nila ang mga lagda.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 9, 2007

        LUBA SA KALIGDONG

 

        Kon magmalampuson si Gobernador Gwen Garcia pagpahunong sa imbestigasyon ni Acting Deputy Ombudsman Virginia Palanca-Santiago sa gipasangil nga mga anomaliya sa pagtukod sa Cebu International Convention Center (CICC), ang Sugbuanong mga magbubuhis maoy labing dakong pildero.   Di lang kay magpabiling misteryo giunsa paggasto ang siningtan ug hinagoan nilang buhis sa pagpabarug sa CICC, mapurnada sab ang nahaunang mga imbestigasyon sa Ombudsman sa gipasangil nga kahiwian sa ubang mga proyekto nga, sama sa CICC, gidalidali sab pagtukod alang sa niaging 12 ^th Asean Summit.

        Maayong tilimad-on ang pagdumili ni Ombudsman Merceditas Gutierrez pagpaubos ni Santiago sa preventive suspension usa ka semana na human ipasaka ni Garcia ang iyang petisyon.  Nagpasabot ni nga di diay tanang ahensiya sa kagamhanan ang mokuray sa kahadlok kon mamanghag na si Garcia.

-o0o-

        Kon simbako, layo ra to, tabukon og pito ka lawod, masuspenso si Santiago ug mapulihan og di Sugbuanon, suma sa kusganong awhag ni Garcia, mabalda kon di man hingpit nga mahunong ang mga imbestigasyon nga giduma nilang Santiago ug kaubanan sa mosunod nga gikuwestiyon nga mga proyekto sa summit:

·         Ang gitumbok nga makalilisang nga overpricing sa decorative ug street lamps sa kinatibuk-ang ruta sa summit gikan sa Marco Polo sa Dakbayan sa Sugbo ngadto sa Shangrila sa Mactan;

·         Ang giingong overpricing ug ubang palusot sa surveillance cameras nga hangtod karon wa dawata sa kapolisan nga mao untay end-user; ug

·         Ang kontrobersiyal nga pagtukod sa CICC nga gihulagway ni Crisologo Saavedra nga panglaktod, way klarong plano, way subasta, sabutsabot ra, giinat-inat ang budget, gibuakbuak ang mga kontrata ug gipaburot pag-ayong presyo.

-o0o-

        Apan may sukaranan ang panghinaot sa mga kaatbang ni Santiago nga sakyan sa Malakanyang ang nangalisbo nilang kawsa.  Kay mahimong ibaligya ang ilang kaso nga maoy labing epektibong paagi paggapos nilang Santiago ug kaubanan aron nga di makaabot ang imbestigasyon sa mga eskandalo sa summit ngadto nilang kanhi DPWH (karon defense) secretary Hermogenes Ebdane Jr. ug ubang mga suod ni Pres. Arroyo.

        Si Arroyo hingpit na hinuong nanghunaw sa kontrobersiya.  Ang daylang nga wa niya pagtambong sa rally sa iyang mga alyado sa Mandaue nga gipangulohan ni kanhi Mandaue City Mayor Teddy Ouano maoy labing uwahing sukaranan sa pagduda nga pasagdan ni Arroyo ang tanang gilambigit sa anomaliya pag-atubang sa tanang mga kasong gipasaka batok nila.

-o0o-

        Sa di pa mopadayon ang mga turutot ni Garcia paglabay sa bisan unsang lapok nga ilang makupay ngadtong Saavedra, nga samang Santiago maoy responsable sa paspas nga pagsusi sa mga eskandalo sa summit, maayo tingaling tubagon nilang mosunod nga pangutana:

Tungod sa expose ni Saavedra sa surveillance cameras ug deco lamps, nakadaginot ang kagamhanan ug ang mga magbubuhis og dul-an sa P400 milyones, sila unsa may ilang nahimo?   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 8, 2007

        SUBAY, DI BIAYBIAY

 

        Kon nagtuo ang kadagkoan sa Kapitolyo sa Sugbo nga mahilom nang mga magbubuhis sa pagpaningil og matinud-anong subay sa makalilisang nga gasto sa pagtukod sa Cebu International Convention Center (CICC) human nila pabahai og mga numero sa niaging semana, nasayop sila.   Ang gipangayo sa mga Sugbuanon kuwentada, di salida.  Ilang gitinguha nga mahibaw-an giunsa paggasto ang siningtan ug hinagoan nilang buhis.   Di nga lipatlipaton sila sa mga numero nga di matino ug gukdon ug pakauwawan ang mga nagpakabana pagbarug alang sa ilang kanunay lang mataligam-an nga mga interes.

        Ang gilaoman sa Sugbuanong mga magbubuhis mao nga pakit-on sila sa mga dokumento sa pagsubasta ug pagtukod sa CICC.  Ang maong mga dokumento ray ilang masaligan nga wa mausik ang ilang buhis, ni mosimang sa burot nang daan nga panudlanan sa mga kukhan.

-o0o-

        Hangtod karon, upat na ka buwan human natukod ang CICC, ang nadawat sa mga Sugbuanon lunlon pagarpar.  Ang panghambog sa kadagkoan sa Kapitolyo nga wa silay gitagoan dakong panlingla.   Kay sukwahi sa ilang yawit, hugtanon silang nagdumili pagpakita sa mga dokumento sa CICC ngadto sa mga magbubuhis nga nagtinguha pagtan-aw ug pagsusi sa kinatibuk-ang transaksiyon.

        Gawas sa sibaw nang awhag sa mga sakop sa media, nga ila lang gibungulbungolan, dunay pormal nga awhag ang Bayan Muna alang sa kuwentada ug mga dokumento sa CICC.  Ang suwat nadawat sa buhatan sa gobernador niadtong Pebrero 27, 2007.   Ubos sa balaod, ang Kapitolyo dunay 15 ka adlaw pag-aksiyon sa awhag.  Apan kapin na sa duha ka buwan ang nilabay, way kihol ang kadagkoan sa lalawigan.

        Gani, kon tinuod nga way gitagoan ang Kapitolyo, gitahan na unta nilang mga dokumento sa CICC ngadto sa graft investigators, di na magpaabot sa subpoena duces tecum nga mahimong luwatan sa Visayas Ombudsman batok nila.

-o0o-

        Ug kon nakalimot ang kadagkoan sa lalawigan (kay napasaran sa gutom sa upat ka takna nga tigom nga ilang gipatawag sa Capitol Social Hall niadtong Huwebes) unsay mga dokumento nga angay nilang ipakita ngadto sa mga Sugbuanon, niang papeles nga gimando sa Government Procurement Act ( R.A. 9184) nga isukip sa bidding documents:

·         Approved Budget for the contract;

·         Instructions to Bidders, including criteria for eligibility, bid evaluation and post-qualification, as well as the date, time and place of the pre-bid Conference (where applicable), submission of bids and opening of bids;

·         Terms of Reference;

·         Eligibility Requirements;

·         Plans and Technical Specifications;

·         Form of Bid, Price Form, and List of Goods or Bill of Quantities;

·         Delivery Time or Completion Schedule;

·         Form and Amount of Bid Security;

·         Form and Amount of Performance Security and Warranty; ug,

·         Form of Contract, and General and special Conditions of Contract.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 7, 2007

       PILDE UG DAOG

 

       Kon di na kaayo ko hingatawa rong mga adlawa, pasaligan tika nga di ni tungod sa mga kasong akong giatubang.  Tungod ni sa makauuwawng pagkasilhig nilang Dwyane Wade, Shaquille O'Neal ug sa defending NBA champions Miami Heat; sa pagkapukan nilang Yao Ming ug Tracy McGrady; ug sa pagkapilde ni Oscar "Golden Boy" De La Hoya sa labing uwahi niyang pagsuway pagsemento sa iyang kabilin ug pagpaburot sa iyang katigayonan.

        Naibanan hinuon og dyutay ang akong kaguol kay gilubong man sab sa Golden State Warriors silang Dirk Nowitzki ug ang Dallas Mavericks, gipalukapa na sab sa Phoenix Suns silang Kobe Bryant ug ang Los Angeles Lakers, nakalahos na sa ikaduhang hugna sa playoffs silang Jason Kidd ug ang New Jersey Nets ug kumbinsido kaayong kadaogan nilang Rey "Boom Boom" Bautista batok ni Sergio "Rocky" Medina sa Argentina ug AJ "Bazooka" Banal batok ni Juan Alberto Rosas sa Mexico.

-o0o-

        Pipila ka takna sa wa pa mokatkat sa ring silang AJ ug Boom Boom, ang duha sa labing masilakong mga bituon sa boksing sa Pilipinas, sa MGM Grand Arena sa Las Vegas, nikatap ang text messages mahitungod sa giingong pagbanhig ug pagpatay sa labing bantogang Pinoy boxer sa atong panahon, si Manny "Pacman" Pacquiao nga nisalmot og laing matang sa bugno sa iyang yutang natawhan sa Gen. Santos.  Lahi hinuon sa naandang pagpakatap lang sa iresponsableng kasayuran, ug maayo ning tilimad-on sa kahinog na sa panabot sa minilyon nga nakahimo natong texting capital sa kalibotan, kasagaran sa text nga akong nadawat nangutana unsa katinuod ang taho.

        Ang mga pangutana gipulihan sa nagbaha nga text messages sa kadaogan nilang Boom Boom ug AJ gikan sa mga nakabati sa live coverage ni Homer Sayson sa DYAB Abante Bisaya gikan sa ringside.  Ug wa nang kapahuway ang akong telepono sa mas dakong baha sa mga pangutana kinsay nidaog sa sangka nga gawas nga gianggaan nga "makapahunong sa kalibotan," gitawag sab nga "kataposang bantogang sangka" sa himatyong kalibotan sa boksing.

-o0o-

        Nisuway ko pagpangita og websites nga naghimo og live coverage sa sangka nilang Floyd "Pretty Boy" Mayweather ug De La Hoya.  Akong natultolan ang live blog sa BBC ug AOL, kansang reporters kuyog nilang Homer ug sa laing gatosan ka mga sakop sa media nga gitugotang makalingkod sa ringside.  Nagsugod ang sangka alas-11:40 sa buntag (oras sa Sugbo) samtang naghinapos nang kulba hinam ug mapangahason nga pagpanung sa Utah Jazz sa korte sa Houston Rockets.

        Gidominahan ni De La Hoya ang ikaduha, ikatulo ug ikaupat nga hugna.  Nakabawos si Mayweather sa ikaunom.  Apan natagak ang akong internet connection samtang labaw nang Jazz, 99-98, 48 segundos ang nahibilin sa duwa.  Wa gihapoy makabentaha sa buhing paghulagway ni Homer.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 6, 2007

       MAO RA NI?

 

       Sa labing unang higayon, nakasud ko sa Cebu International Convention Center.  Salamat sa gipasiugdahan ni Mandaue City Acting Mayor Ading Seno nga pagbukas sa CICC ngadto sa Sugbuanong mga magbubuhis pagtimaan sa tinuig nga pangilin sa Dakbayan sa Mandaue.  Kabahin ko sa unang hut-ong sa mga nitubag sa pagdapit ni Seno.  Kinsa nipasabot nga pipila ray nakatunga kay tingtrabaho pa, apan nahurot nang mga tiket nga giapud-apod sa iyang buhatan alang sa adlawng Dominggo.

        Gipakita mi og audio-visual presentation nga nagpahinumdom sa kamahinungdanon ug kamakasaysayanon sa papel sa CICC sa tigom sa mga pangu sa kanasuran sa habagatan ug silangang Asya niadtong Enero.  Ug dayon gilibot na mi sa pinili nga mga lawak sa duha ka andana nga building, nga gihulagway sa Agence France Presse (AFP) nga "morang gamayng shopping mall nga way mga bintana."

-o0o-

        Si Mayor Seno wa kapugong sa iyang kaugalingon sa pag-ingon nga pipila ka bahin sa CICC mas maayong tan-awon sa telebisyon kay sa linawas.  Niuyon niya ang ubang nanguyog sa guided tour nga nitawag sa akong pagtagad (ang uban mas kusog og tingog kay sa uban nga kuwang na lag diyutay nga naghagawhaw, ambot tungod tingali sa kaikog sa mahigalaon nga mga tinugyanan sa Kapitolyo nga mapailubong nigiya namo aron pagtino nga di mi mangasaag ni manud sa gitak-opang mga lawak) sa mosunod nga ilang nabantayan sa upat pa ka buwan nga building:

·         Pipila ka bahin sa bungbong sa lobby nangliki na;

·         Tumoy sa bungbong sa ikaduhang andana nahup-ak na ug gamay na lag kuwang nga matagak ang nagkawil-kawil nga tipaka;

·         Ang mouldings sa lobby nangahup-ak na;

·         Ang carpet sa plenary hall nagburutburot na;

·         Pipila ka pultahan sa mga pansayan naguba na; ug

·         Peryodista nga nakasud atol sa summit ang nitudlo namo sa dapit nga nagtulo sa pagbunok sa uwan.

-o0o-

        Apan ang labing makahuloganon nga paniid naggikan sa usa pundok sa batan-ong mga lalaki nga nituaw (pasaligan hinuon tika nga hinay gihapong ilang tingog ug wa madunggi sa mga tagduma):  "Mao ra ni?"

        Klaro kaayo nga kasagaran sa among kaubanan nagsubay sa mga balita.  Mahimo ganing nakadungog sila sa pasangil ni Crisologo Saavedra nga dul-an na sa bilyon ang tinuod nga naggasto sa CICC.  O sa pag-angkon sa Kapitolyo nga madugangan pang P581 milyones nga gasto tungod sa "reconfiguration."  Lisod tinuod nga pangitaon ang makalilisang nga gasto sa kayano sa building.

        Ang bisan unsang pagduda sa mga nanguyog sa kamakiangayon sa gasto napapas dihang ila ming gida sa luho nga pultahan nga nag-ambo sa mga barungbarong sa makaluluoy nga mga biktima sa sunog sa Guizo ug Mantuyong nga wa pang kapabarug pagbalik sa ilang mga panimay.  [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada for May 5, 2007

        CICC BUKSAN SA PUBLIKO

 

        Si Mandaue City Acting Mayor Ading Seno malipayong nipahibawo atol sa sinemanang Kapamilya Media Forum sa DYAB Abante Bisaya ug Sky Cable nga gipahigayon sa SM City Cebu Entertainment Plaza nga makaangkon na gyod og kahigayonan ang Sugbuanong mga magbubuhis pagtan-aw sa Cebu International Convention Center (CICC).   Matod ni Seno nga, pinaagi ning iyang gasa sa mga Mandauehanon nga magsaulog sa ilang tinuig nga kapiyestahan karong buwana, makaangkon na gyod og kahigayonan ang katawhan pagsusi makiangayon bang naggasto ang buhis nga ilang siningtan ug hinagoan.

        Upat ug tunga ka takna ra hinuong buksan ang CICC ngadto sa publiko, gikan sa alas-9 hangtod alas-11 sa buntag ug gikan sa alas-2 hangtod sa alas-4:30 sa hapon.  50 lang ka tawo ang pasudlon sa usa ka higayon aron kahatagan sila og guided tour.   Ug sa lakang nga makapaamgo sa iyang mga kaatbang unsa kamahinungdanon ang iyang pagka acting mayor sa Mandaue, malipayong gipahibawo ni Seno nga ang tanang gustong mosud sa CICC kinahanglang mokuha og pases gikan sa iyang buhatan.

-o0o-

        Si Acting Mandaue City Mayor Jonas Cortes, kandidato pagka mayor sa Team Honesty, kinsa naglingkod tapad ni Seno atol sa media forum, nipahibawo sa iyang plano pagtugyan sa pagduma sa CICC ngadto sa pribadong sektor aron pagtino nga di ni mausik.   Gikuwestiyon ni Cortes ang kamapuslanon sa gipatuman karon nga hinugpong nga pagduma tali sa Kapitolyo sa Sugbo ug sa Mandaue City Hall.  Apan sa samang higayon nitataw si Cortes nga angayng tinud-on pagsusi nasubay bang tanang mga lagda sa dinalidali nga pagtukod sa CICC alang sa niaging 12 ^th Asean Summit.

        Sa iyang bahin, si kanhi Mandaue City Councilor Magno Dionson, kandidato pagka mayor sa Bando Mandaue Anak Bisaya, niingon nga di maayong tilimad-on ang tigbayon sa CICC alang sa Mandaue.   Kay nahimo ning tinubdan sa di maayong mga panghitabo sa Mandaue ug sa Sugbo.  Matod niya nasuspenso si kanhi mayor Teddy Ouano tungod sa mga eskandalo sa summit ug mahimong masuspenso sab ang uban pang lokal nga mga opisyal tungod sa mga pasangil sa overpricing ug ubang mga anomaliya sa CICC.

-o0o-

        Wa katunga sa media forum si Jonkie Ouano, kandidato pagka mayor sa Power Team 4.  Maong sa makausa pa napakyas na sang among pagsuway pag-abot sa tanang kandidato sa giisip nga usa sa labing higpit nga piniliay pagka mayor sa tibuok Sugbo.

        Nakahigayon si Cortes pagpakita sa pipila ka mga biktima sa pagpanghasi ug pagpangulata nga ilang gipasangil sa mga Ouano.  Nipasangil siya nga mga sakyanan sa City Hall ug kapolisan ang gigamit sa armadong mga tawo.   Nipasalig hinuon si Seno nga nagkasabot na sila si Mandaue City Police Director Alexander Abadinas paghimo og mga lakang aron pagtino nga di hingpit nga magkadugo ang nagpadayong kampanya sa Mandaue.   [30]  leo_lastimosa@abs-cbn.com

DYAB & ABS-CBN Cebu Anchor Leo Lastimosa

Anchoring TV Patrol Central Visayas from the New Cebu Coliseum

DYAB Cebu Bakhaw Planting In Cotcot, Liloan

DYAB Cebu Bakhaw Planting In Cotcot, Liloan

DYAB Cebu Bakhaw Planting In Cotcot, Liloan

DYAB Cebu Bakhaw Planting In Cotcot, Liloan

DYAB Cebu Bakhaw Planting In Cotcot, Liloan 

Kapamilya Bloodletting Campaign on April 22, 2006

ABS-CBN Cebu and DYAB Anchor Leo Lastimosa was one those who donated blood

ACT's Tilda Cabanero also donated blood

PNRC's Sheryl Fuentes attended to one of the blood donors

ACT's Luz Bugtai and Tilda Cabanero with other blood donors for refreshments 

Call DYAB Absolutely FREE

DYAB AM is the only radio station in the Philippines which you can call from anywhere in the world absolutely free.  Thanks to DB Edwards' VOIP technology through iNTouch, you can call us from 4 a.m. to 12 midnight (Philippine time), Mondays to Fridays.  All you need is a headset.

 

You can greet your Kapamilyas in Cebu and the Visayas and Mindanao over the AM radio station of ABS-CBN Broadcasting Corp. in Cebu Philippines .  You can also use our Internet Phone to air public service announcements for your families and friends in the Philippines.

 

Or you can tell us situationers/updates/comments about major news events in your place of work or urgent concerns of Overseas Filipino Workers (OFWs).  Let DYAB AM serve as your bridge to government agencies which can help you or your loved ones, like the Dept. of Foreign Affairs (DFA), Overseas Workers Welfare Administration (OWWA), Philippine Overseas Employment Administration (POEA), the Office of the President, local government units (LGUs) and private employment and placement agencies.

 

Bawat Pinoy Kapamilya.

 

Tawag Na!

Call DYAB Absolutely Free

Thanks to DB Edwards' iNTouch VOIP technology, you can now call DYAB AM from wherever in the globe by simply clicking on Leo Lastimosa's picture. You can call during Arangkada's time slot, 6-10 a.m., RP Time.

Dr. Abay's Letter

High Ground : A Filipino Tragedy: Lament of a Balikbayan

William Esposo wmesposo@hotmail.com
INQ7.net

MANY times, it pays to look at the view from the outside in order to have a better appreciation of how things really are inside. It is often good to see ourselves from the eyes and perspective of someone who has the advantage of more detachment and distance from our problems. One of the major reasons why we Filipinos were left behind by our ASEAN neighbors is because we were too focused on our political intramurals that we lost sight of the great opportunities that abound outside our national boundaries.

With his permission, I am reproducing an emailed letter that was sent by Eustaquio "Boy" Abay II, MD, MS, who is a member of our Ateneo de Manila University Alumni egroup. Being someone who has seen the country during better times, Boy's perspectives allow us to take a fresh look at ourselves as a people and as a nation.

(Dr. Boy Abay's letter)

I have just come back from a visit to the Philippines. I landed in Manila, stayed a while in Sampaloc, flew to Bacolod, took a ferry to Iloilo, then back to Bacolod for 4 days. I went back to Manila, went straight to Cavite for a couple of days then returned to Manila for 2 more days, before returning to the US.

I went home to attend my high school reunion in Bacolod. About two-thirds of my classmates could not afford to pay for the nominal registration fees, much less contribute to the alma mater's many needed projects. Many opted to just stay away.

One of the evenings was dedicated to a family get-together that included close family members and friends. It is sad to note that much of the conversations dealt with how tight money was, how was one to connect with this or that persona in position so that they might get some project approved and somehow share in the booty.

Yes, the graft and corruption, the kurakot system, has gone beyond the government agencies. It has permeated into the private sector; in fact it is ingrained in the Filipino way of life. Even more sad to think that children grow up to see this as the way of life.

In Bacolod, as it was in Iloilo, driving was as much a nightmare as driving in Manila. The road rule was: Ako muna. Bahala ka na sa buhay mo (Me first. Fend for yourself)! In fact that was the rule of life in the entire country.

I met with old and new friends from Ateneo on an evening at Mezze, Greenbelt II, in Makati. That was refreshing.

I was in the company of Ateneans; many of course are exceptions to the rule. Jun Alvendia brought me to a beautiful facility that housed "chosen children", with Down's syndrome, cerebral palsy and other handicaps, from a few months to 18 years of age. I was awed by their discipline and courtesy, towards me and to each other. More so, if one realizes these are children mostly 6 to 12 years of age and are mentally/physically handicapped.

I visited a Gawad Kalinga village in Murcia, a municipality in Negros Occidental, about 30 miles northeast of Bacolod. I had the opportunity to visit with some of the GK village residents, some CFC volunteers, and the town mayor.

In transit to the airport, I asked the taxi driver, a clean cut, neatly dressed gentleman in his late 50's, "Ano po ang palagay mo sa nangyayari sa Pilipinas? (What do you think of what's happening in the Philippines?)" He replied: "Kung hindi mapa-alis si GMA sa paraan ng impeachment, assassination na lang. (If Gloria Macapagal-Arroyo will not be ousted by impeachment, then only assassination will do it.)", and he was dead serious.

I had dreamt of perhaps starting a graduate school of medicine in the Philippines, maybe a world-class medical care and medical training center. But unless the economic situation and the fundamental moral fiber of the Filipino improve, anything we undertake is futile and empty.

I boarded PAL flight 102 to LA on September 8. As soon as I settled in my seat aboard the Boeing 747, I wept.

Where is the Filipino's love of country? (End of the Letter)

To let you know where he is coming from, allow me to give you a brief background on Dr. Boy Abay. Dr. Abay attained his medical degree at the Ateneo de Manila University and the University of Santo Tomas. He went to the US for further studies and completed residency in neurosurgery at the famous Mayo Clinic in Rochester, Minnesota with a Master of Science degree in Neurosurgery from the University of Minnesota.

Dr. Abay then founded and headed the Abay Neuroscience Center as its president. The Center's exemplary pool of six neurosurgeons gave it the recognition as the largest private neurosurgical group in Kansas. He also founded the Kansas Spine Hospital – a 40-bed hospital equipped with state of the art, fully computerized and digital equipment and facilities – and is its current CEO. Try searching Google for the Abay Neuroscience Center and the Kansas Spine Hospital and you will be impressed by what this fellow-Filipino has accomplished. Dr. Abay is another living proof that we are a great nation that is badly led.

There is no doubt about Dr. Boy Abay's capability to realize his vision of spearheading the establishment of a graduate school for medicine as well as a world-class medical care and medical training center in the Philippines. But having had a first-hand glimpse of evidences that reveal our pathetic culture of corruption and decadence, I can understand why Dr. Abay has decided to backtrack.

Like a world-class doctor, Boy Abay realizes that there can be no relief for the Filipino unless the most serious ailment of Philippine society is first addressed – the corruption that has already permeated the private sector and is now ingrained in the Filipino way of life, as he himself put it. Noble as his plan was to establish the medical facility that he hoped would address one of the biggest problems of Filipinos today – he knew that it would be no better than a pain killer which cannot cure the real problem of our society, the cancer of corruption and moral decadence.

Our situation cries for heroes. The rot has gotten to such an extent that no less than a heroic effort will deliver us from the hell where Gloria Macapagal-Arroyo and her ilk brought us. But, alas, the problem has mutated to such a degree – like a computer virus that neutralizes an anti-virus program – that even heroism is now prevented. One wonders where all our heroes and would-be heroes have all gone even as the virus of a Gloria Macapagal-Arroyo administration is proving to be more widespread and debilitating.

It must be extremely frustrating and devastating for someone as accomplished and so obviously nationalistic as Dr. Boy Abay to find himself in a situation where all he can do is ask: "Where is the Filipino's love of country?" Why don't the leaders who brought us into this abyss ask themselves this question? Why don't the entrenched elite who have lived off the blood and sweat of exploited Filipino labor for too long ask themselves this question?

Why don't the Filipino bishops of the Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP) ask themselves this question? Love of country – more so if over 40 million Filipinos count among what Jesus Christ referred to as the 'least of our brethren' – is among the highest expression of love of God. Yet the CBCP continues to shirk from its duty to inspire Filipinos to actively fight the evil in our society and lead the struggle to ensure that truth prevails.

Why don't we ask it ourselves? It will take nothing less than our collective heroism to reverse our miserable situation. It is our country. It is the future of our children that is on the line. If we will not take the initiative to secure it, who will?

We, not Dr. Abay, should be the ones weeping.

You may email William M. Esposo at: w_esposo@yahoo.com

SSS Notice

Medical check-up to be done by SSS doctors

Inquirer News Service

THIS is in reference to the letter OF Maximino Balabbo complaining about the purported SSS policy that requires pensioners to undergo medical checkup. (Inquirer, 9/01/05)

The letter asked who would shoulder the expenses for this annual medical checkup. Under the Annual Confirmation of Pensioners (Acop) program, the medical checkup will be administered by a doctor of the Social Security System (SSS). Pensioners will not spend anything on this.

The Acop program, which was started early last year, is part of the reforms intended to ensure that pensioners get the right benefits; it is also meant to enable SSS to recover the money erroneously sent to those who have died, remarried or recovered from their disabilities.

If a pensioner is unable to go to an SSS branch for checkup, he or she can request for a home visit by an SSS representative. A pensioner can also communicate with the SSS by responding to its letters, or by sending a certification that he or she is alive and eligible to receive pension. The certification may be issued by a regular SSS employee who has been working with the SSS for at least five years, or by a teller in the bank where he or she has an account, or even by the postman or barangay chair.

We wish to point out that SSS employees do not receive dividends from the fund as Balabbo alleged.

JOEL P. PALACIOS, assistant vice president, Media Affairs Department, Social Security System, East Avenue, Diliman, Quezon City

When Will We Learn?

At Large : An endless debate

Rina Jimenez-David
Inquirer News Service

THIRTY-THREE years after the declaration of martial law and 19 years after its final vestiges -- namely the Marcoses, their cronies and the whole criminal gang -- were supposed to have been swept away by history, we look around us and discover that not only are the Marcoses still very much around, but that we're still debating the same issues.

The legacy of Ferdinand Marcos is once more under scrutiny, what with the revived issue of his possible burial in Libingan ng mga Bayani [Heroes' Cemetery]. As a "war hero" and guerrilla leader, say his friends and family, Marcos deserves to be interred in the heroes' burial grounds. This, even if historians and critics say he faked his wartime record on which his medals were based, and may even have in fact collaborated with the Japanese. As a former president, add his boosters, he more than deserves a place alongside former presidents, dead soldiers and even national artists. But, counters the other camp, the human rights abuses and wholesale plunder that he presided over and even masterminded cancel out whatever honors the country owes him.

As authorities drew up plans for the celebration of the Centennial of Philippine independence in 1998, observers were astounded when it turned out that historians were still divided between the "Magdalo" and "Magdiwang" factions of the Katipunan, still preoccupied with assigning "blame" for the ultimate failure of the Revolution on Andres Bonifacio or Emilio Aguinaldo. I won't be surprised (if I live that long) if by the time 2072 rolls around, the country will still be debating the merits of martial law, if Marcos did right by suspending civil rights and most legal protections on the excuse of turning back a Communist insurgency and creating a "New Society."

* * *

THAT strikes us -- the generation that lived through martial law -- as funny and even absurd. Our memories, fading as they are, remain sharp about how we felt on the day martial law was announced, the pervasive fear and apprehension that swept through campuses and streets, and the terror spawned by arbitrary arrests and summary executions.

To us, any recollection of martial law is as sharp as a black-and-white photo, the good and the bad outlined with clarity and precision. No wonder we are puzzled and not a little dismayed when later generations, including that of our children, seem to have dimmer and softer recollections, the acuteness blunted by time and second- and even third-hand sourcing.

Unfortunately, it is their generation, the generation of Filipinos who have only vague recollections of those years, who will be making the ultimate decisions regarding the Marcoses and the consequences of the martial law years. This is because our generation, whose legacy it was to fulfill the mandate of the Edsa People Power uprising, took our sweet time resolving the many cases against the Marcoses and the cronies, from stolen wealth to human rights violations, contract murders to wholesale theft of public funds, and even the tacky renovations made on Malacañang.

The Marcos family and the cronies know only too well that time is on their side. The longer they delay resolution of the many lawsuits they face, the better their chances of walking away with the loot and -- it galls me to say this -- even the honor.

* * *

THAT'S why it's important to keep reminding the nation about what martial law was really about and what life was like for Filipinos in that time of absolute power and absolute corruption.

I remember an article on Imee Marcos entitled, "Imee's Endless Apology." And indeed, it does seem as if, no matter what she does, the Ilocos congresswoman could not do enough to let us forget her family history. But it's an endless apology only because she, her siblings and especially her mother, have so far refused to say "sorry" for those events of 33 years ago. They have not only refused to apologize, they have also so far failed to make amends, restitution or accept their proper punishment.

If Imee is tired of being held to account for the "sins" of her parents, then this generation of Filipinos is even wearier of having to keep stoking the bitterness and bile, because coming to a premature peace entails forgetting and forgiving, meaningless without proper penance on the Marcoses' part.

Which brings me to those who say it's time we achieved "closure" on the entire martial law episode. By "closure" they seem to mean capitulation, as if an honorable burial, the settling of stolen wealth lawsuits, the abandonment of human rights victims, would wipe our memories clean.

* * *

AND this is why we cannot now look upon the current scandal in our political life and say the nation's welfare depends on "moving on," cutting our losses and reasoning that there are many shades to truth and it is not important to know who really won in the last elections.

That's what decades of shading the truth about martial law has done to us: blurring the ethical distinctions that make it possible to tell right from wrong, truth from falsehood, honor from high crimes. If we now say that despite the surfacing of evidence of cheating in the polls, it is more important that Gloria Macapagal-Arroyo remain as our president for the sake of national stability, then we might as well say that all the lives destroyed by the Marcoses were worth it because Imelda built the Cultural Center, the Heart Center and other examples of her "edifice complex." We might as well bury with full honors the Marcos remains, and hand back Imelda's purloined jewelry.

We are still sifting the issues bequeathed to us by martial law. And we are doomed to an endless revisiting of those issues unless we learn the right lessons -- including truth-finding and truth-telling -- and teach them well to our children.

Glo's Lies

Kris-Crossing Mindanao : Lies and consequences

Noralyn Mustafa
Inquirer News Service

OF the three main charges that sum up the impeachment complaint against Gloria Macapagal-Arroyo-lying, cheating and stealing-lying is the easiest to prove. All that we need to do is gather all the video clips and published newspaper articles where Ms Arroyo said or promised one thing but subsequently did the opposite, to our collective dismay.

But, of course, if we take a closer look, lying, cheating and stealing are really almost one and the same.

The oft-recalled and oft-quoted "first lie" was made in 2002, on the death anniversary of our national hero Jose Rizal that year, when she solemnly announced, with a sense of sacrifice and heroism, that she would not run in the 2004 elections because she realized she was dividing the country.

What followed is a history of habitual lying, resulting in the most sordid situation we have ever suffered.

And if like Susan Roces said in her famous "You stole the presidency not once, but twice" speech, stealing is the sibling of lying, then cheating must be its first cousin.

Almost forgotten though was the accompanying promise made on the same occasion: "Instead, as my legacy, I will see to it that we will have the cleanest, most honest and orderly elections." (On hindsight, this was also the most relevant vow.)

But, of course, she started campaigning the very next day and began putting in place anything and everything to ensure the most fraudulent, the most ruthless, the most dishonest and the dirtiest election in memory.

With a distinct taste for the ghoulish, she set in motion this operation to win at all costs. Then national archives department chief Ricardo Manapat used his office and public records under his care to manufacture fraudulent documents for the purpose of dragging from the grave the skeleton of Fernando Poe Sr.; and expose the much-idolized movie star as a bigamist, and his son, Ronnie, who had yet to announce his candidacy, as an illegitimate child and a non-Filipino.

(It is also difficult to forget other images of her fascination with the dead, like her viewing the corpses of slain kidnap-gang leaders, and gleefully announcing that Capt. Panfilo Villaruel had been "neutralized" even as his family was wondering in anguish how to gather the pieces of half of his head that Ms Arroyo's military operatives had blown off. And of course, at the very moment thousands were grieving at the funeral of Fernando Poe Jr., she would triumphantly declare-before the altar at the Palace chapel-that she, after all, won the presidential elections.)

And now she is presiding over the death of a nation.

It is a dying nation where lies are taken as truth for the simple reason that they issue from the head of state; and the truth is murdered by a convoluted interpretation of the very laws that were made to protect it.

It is a dying nation where the governed are alienated from the government which has, almost completely, lost their trust.

It is a dying nation where the people look at policies and programs of government as plots to deceive and delude them, and public officials exist for the sole purpose of making the people's lives more miserable.

And it is a dying nation where the majority of the people don't believe that the head of state has their mandate and is, therefore, a mere impostor squatting on the seat of power.

But worst of all, it is a dead nation that is thwarted at every turn in its every effort to exercise its right to know the truth.

Many people did not want to impeach Ms Arroyo because they believed that only legitimate presidents should face impeachment; and, in any case, an impeachment proceeding would only be an exercise in futility. They have been proven right.

For the same reason, others also objected to the calls for her resignation.

That is why some of the most credible and respected members of society appealed instead to Ms Arroyo's sense of decency, patriotism and honor-even to her sense of shame-and asked her to simply step down. There was nothing to appeal to.

Is Ms Arroyo guilty of lying, cheating and stealing?

From the moment Malacañang manufactured the "genuine" CD of the President's alleged conversation with "Gary" (which to this day no one else has a copy of), in a ridiculous attempt to prove that the Garci-Gloria tapes were fake, through the acts of her functionaries and allies, only the deaf, the blind, the retarded and-yes, the dead-would not see the truth shining through all the duplicity.

It is crucial that our faith in government must be restored. It is very important to our image and prestige in the world community that we have a President who has a clear mandate and is the legitimate representative of our country.

We need to believe again. This is a matter of life and death.

We need to believe, for example, that when the military announces it is on high alert and thousands of policemen are deployed all over the place, it is not for the purpose of suppressing dissent and oppressing and terrorizing unarmed citizens. What if they are really meant to protect us?

We need to believe that when National Security Adviser Norberto Gonzales tells us that elements of the Jemaah Islamiyah have entered the country and that we are under serious terrorist threat, it is not a ploy to divert our attention from the present political crisis. What if he is telling the truth?

We, the governed, cannot possibly trust any institution or any official under the administration of a lying President.

The impeachment of Gloria Macapagal-Arroyo is our last constitutional resort to right what we believe is wrong.

Ms Arroyo's allies in Congress must realize that the stake at hand goes beyond her mere political survival. Or theirs, for that matter.